Omdat diabetes zowel een risicofactor als een symptoom van alvleesklierkanker is, krijgt een deel van de patiënten met alvleesklierkanker het diabetesmedicijn metformine. Onderzoekers van de Dutch Pancreatic Cancer Group (DPCG) onderzochten de invloed van metformine op het verloop van de alvleesklierkanker | januari 2025.
Metformine helpt om de bloedsuikerspiegel op peil te houden, maar uit onderzoek blijkt dat het mogelijk ook effect kan hebben op het afweersysteem en op de kankercellen. Onderzoekers van de DPCG maakten gebruik van de dataset van de PREOPANC-studie om de mogelijke effecten van metformine verder te onderzoeken.
De gegevens uit de PREOPANC-studie
De PREOPANC-studie is oorspronkelijk opgezet om te onderzoeken of chemoradiotherapie vóór de operatie de overleving van alvleesklierkankerpatiënten kan verbeteren. Uit de studie bleek dat patiënten met voorbehandeling een betere overlevingskans hadden. Sindsdien zijn er diverse vervolgstudies gestart om deze resultaten nog verder te verbeteren. Omdat er in de studie veel informatie en materiaal is verzameld van de patiënten kunnen de gegevens ook goed worden gebruikt voor andere onderzoeksvragen zoals de invloed van metformine.
Invloed van metformine
In deze analyse vergeleken de onderzoekers 4 groepen patiënten.
- Zonder metforminebehandeling en chemoradiotherapie (61 patiënten).
- Met metforminebehandeling en zonder chemoradiotherapie (21 patiënten).
- Zonder metforminebehandeling en met chemoradiotherapie (48 patiënten).
- Met metforminebehandeling met chemoradiotherapie (18 patiënten).
In deze 4 groepen berekenden de onderzoekers of er verschillen waren in de algehele overleving van de patiënten. Daarnaast bestudeerden ze ook de afweercellen in het tumormateriaal, om te onderzoeken of de metforminebehandeling effect had op deze cellen.
De resultaten toonden aan dat patiënten zonder chemoradiotherapie voor de operatie, maar met metformine (groep 2), een betere overleving hadden (19% leefde nog na 5 jaar) vergeleken met degenen zonder metformine (groep 1 waarin 5% na 5 jaar nog leefde). Bij de patiëntengroepen met chemoradiotherapie (groepen 3 en 4) was dit verschil niet zichtbaar.
Toen de onderzoekers de afweercellen bestudeerden in het tumormateriaal van de patiënten zonder chemoradiotherapie (groepen 1 en 2), zagen zij bij metforminegebruikers veel cellen die het afweersysteem activeren. Bij de patiëntengroep die geen metformine gebruikten zagen ze juist cellen die het afweersysteem onderdrukken. Dit wijst erop dat metformine het afweersysteem stimuleert, wat mogelijk de langere overleving verklaart. Dat het gunstige effect van metformine niet te zien was in de groep die chemoradiotherapie ontvingen voorafgaand aan de operatie, komt mogelijk doordat deze voorbehandeling ook effect heeft op het afweersysteem, zo vermoeden de auteurs.
De onderzoekers concluderen dat metformine verdere studie verdient, vooral in combinatie met andere behandelingen voor alvleesklierkanker.
Meer informatie
De originele Engelstalige samenvatting van het onderzoek is beschikbaar. Klik hieronder op de button.