Heeft het zin om na een operatie voor alvleesklierkanker vaste controlescans uit te voeren om in de gaten te houden of de ziekte terugkomt? Of kun je beter wachten met een scan tot iemand klachten krijgt? Onderzoekers van de Dutch Pancreatic Cancer Group (DPCG) zochten uit of de manier van controleren uitmaakt voor de overleving | juni 2025.
Bij de meeste patiënten met alvleesklierkanker keert de ziekte binnen vijf jaar na de operatie terug. Het uitvoeren van vaste controlescans helpt om teruggekeerde ziekte vroeg vast te stellen. Maar omdat er in eerste instantie weinig behandelopties beschikbaar waren voor teruggekeerde ziekte is lang gedacht dat zulke vaste controlescans niet zinvol waren. Inmiddels zijn de behandelopties verbeterd. Vaste controlescans zijn daardoor interessanter geworden; hoe eerder teruggekeerde ziekte wordt herkend, hoe eerder je namelijk kunt behandelen. Of dit ook betekent dat patiënten met vaste controlescans ook vaker kunnen worden behandeld én langer leven, dat was nog niet bekend.
Controlescans lijken zinvol
Om hier antwoord op te krijgen, vergeleken DPCG-onderzoekers patiënten die na de operatie vaste controlescans kregen met patiënten die pas een scan kregen toen ze klachten hadden. Ze hielden bij hoe vaak er teruggekeerde ziekte werd gevonden zonder dat er klachten waren, hoe vaak er een behandeling werd gestart en hoe lang de overleving in beide groepen was.
In de groep met vaste controlescans werd bijna de helft (45%) van de teruggekeerde ziekte gevonden zonder dat er klachten waren. In deze groep werd de teruggekeerde ziekte ook vaker behandeld dan in de andere groep. Mogelijk omdat de patiënten zonder klachten nog in betere conditie waren. Vier jaar na de operatie was 45% van de patiënten in de groep met vaste controlescans nog in leven, vergeleken met 20% in de andere groep.
Invloed op kwaliteit van leven nog onbekend
Deze bevindingen sluiten aan bij resultaten van andere onderzoeken, ook uit andere landen. De onderzoekers denken dat er alles bij elkaar genoeg bewijs is om vaste controlescans na een operatie voor alvleesklierkanker op te nemen in de behandelrichtlijnen. Toch pleiten ze ook voor meer onderzoek, bijvoorbeeld naar kwaliteit van leven. Vaste controlescans kunnen bijvoorbeeld ook zorgen voor meer stress en angst dat de ziekte terugkomt.
De invloed op kwaliteit van leven is één van de vragen die worden onderzocht in de Nederlandse RADAR-PANC-studie, mede mogelijk gemaakt door het Deltaplan Alvleesklierkanker. Deze studie heeft het maximumaantal deelnemers inmiddels bereikt, het is wachten op de resultaten.
Meer informatie
De originele Engelstalige samenvatting van het onderzoek is beschikbaar. Klik hieronder op de button.