Een minimaal invasieve kijkoperatie voor het verwijderen van de staart van de alvleesklier levert vaak betere resultaten op dan een ‘open’ operatie. Onderzoekers van de Dutch Pancreatic Cancer Group (DPCG) zochten uit hoe het is gesteld met de invoering van deze techniek in Nederland | januari 2025.
Eerdere studies, waaronder de Nederlandse LEOPARD-studie die in 2017 is afgerond, hebben laten zien dat patiënten die een kijkoperatie ondergaan voor het verwijderen van de staart van de alvleesklier sneller herstellen en korter in het ziekenhuis verblijven dan patiënten die een open operatie ondergaan. Of er in Nederland nu ook vaker voor deze techniek wordt gekozen, was nog niet bekend.
Kijkoperaties voor, tijdens en na de LEOPARD-studie
Sinds juli 2013 voert de DPCG de Dutch Pancreatic Cancer Audit (DPCA) uit. In deze audit worden gegevens geregistreerd van alle patiënten die een pancreasoperatie ondergaan voor een mogelijke tumor. De onderzoekers maakten voor deze studie gebruik van de gegevens die verzameld zijn in 16 centra tussen 2014 en 2021. In totaal waren er bijna 1.496 patiënten, waarvan 848 met een kijkoperatie en 648 met een open operatie. Om te kijken of de hoeveelheid kijkoperaties de afgelopen jaren is veranderd, keken de onderzoekers naar drie periodes: de periode vóór, tijdens en na de LEOPARD-studie.
Het blijkt dat de hoeveelheid kijkoperaties inderdaad is toegenomen: voor de LEOPARD-studie was bijna de helft (49%) van de operaties een kijkoperatie, na de studie was dit toegenomen tot 63%. Vooral het aandeel robotprocedures nam toe, van bijna 6% tot bijna 30%. Er was wel veel variatie tussen verschillende ziekenhuizen. In sommige centra was maar 45% van de operaties een kijkoperatie, in andere centra was dit maar liefst 75%.
Bij patiënten met een kankertumor ergens in de alvleesklier werd ook in de periode na de LEOPARD-studie nog wel vaker gekozen voor open operatie dan voor kijkoperaties (24% kijkoperatie, 46% open operatie). Ook bij uitgebreidere tumoren die in andere organen en/of de bloedvaten zijn gegroeid, kwamen open operaties vaker voor dan kijkoperaties. Waarom dit is, is niet duidelijk. Mogelijk dat sommige chirurgen of centra nog niet standaard kiezen voor kijkoperaties of de voorkeur geven aan open operaties.
Resultaten LEOPARD bevestigd op nationaal niveau
Tijdens de volledige periode bleef de sterfte in de ziekenhuizen gelijk. Patiënten die een kijkoperatie kregen konden ongeveer een dag eerder naar huis en hadden minder bloedverlies dan patiënten met een open operatie. Wel kwamen er wat vaker postoperatieve pancreasfistels (lekkage in het uiteinde van de alvleesklier) voor bij de kijkoperaties (24% vergeleken met 17% bij open operaties). Toch had dit geen gevolgen voor verdere behandeling of het verblijf in het ziekenhuis.
De onderzoekers concluderen dat Nederlandse chirurgen succesvol zijn getraind voor kijkoperaties en dat de procedure veilig en naar tevredenheid is ingevoerd in Nederlandse ziekenhuizen. Ze pleiten ervoor om meer onderzoek te doen naar de variatie tussen ziekenhuizen, vooral in de robotprocedures.
Meer informatie
De originele Engelstalige samenvatting van het onderzoek is beschikbaar. Klik hieronder op de button.